Voor in uw agenda

Zondag 31 januari: optreden van Tjitske Jansen in de winkel.

Nieuwe serie lezingen filosofie, met als thema ‘gastvrijheid‘ start in februari. Met de medewerking van filosofen Jan Flameling, Catharina de Haas en Renate Schepen en, onder voorbehoud, nog Stine Jensen.

Blijburg

In het onlangs heropende Blijburg (op IJburg) hangt ook de Boekenplank van Pampus. Bij de vuurplek kunt u wat bladeren in de lectuur, en uiteraard telefonisch een bestelling doorgeven. Over een hotline direct naar de boekwinkel wordt nog gedacht…

December 2015

Het lijkt erop dat we voortaan alleen nog maar kunnen dromen van een witte kerst, in de KNSM-laan zitten de knoppen al in de bomen – als dat maar goed gaat.
De foto toont de kerstopstelling van Blijburg, waarover hieronder meer.

Namens het hele team wens ik u allen allereerst fijne dagen nu, en een heel gezond en prettig nieuw jaar; waarin we alle tegenslagen met gepaste rust en veerkracht verwerken, en alle meevallers en successen met evenzo gepaste bescheidenheid accepteren.

Corine, Ditty, Elly, Jean, Tebbe, Hewi en Huug
Carel

Downton Abbey serie 6 – deel 2

Downton6deel2We keren terug naar de weelderige omgeving van Downton Abbey voor het zesde en laatste seizoen van deze fenomenale dramaserie. Aan onze tijd met de Crawleys komt langzaam een einde en we zien wat er gebeurt in de familie en de bediendes die voor hen werken. Ze worden geconfronteerd met nieuwe uitdagingen en gaan hun eigen weg in de alsmaar veranderende wereld. Geheimen en haarscheurtjes in de relaties bedreigen de eenheid van de familie, terwijl men beneden probeert te navigeren door de sociale veranderingen die hun banen op het spel zetten. Het laatste seizoen van deze met prijzen overladen serie volgt onze favoriete karakters in hun zoektocht naar eeuwig geluk. Zal Mary de juiste keuze maken? Zal haar zus Edith eindelijk rust vinden? Zullen Carson en mevrouw Hughes elkaar eindelijk het ja-woord geven? En zullen Anna en Bates alle hindernissen kunnen nemen die op hun pad komen?

Amsterdam of voortaan: Diedam?

oerknalNoord is booming, zeggen steeds meer mensen. The New York Times zette het stadsdeel hoog op het mondiale lijstje met hippe stadswijken. Wat maakt dat ’t lelijke eendje van de stad in korte tijd dermate populair werd? En waarom was het zo lang ongeliefd? Oerknal aan het IJ werpt een nieuw licht op Amsterdam-Noord. De eeuwenlang doorwerkende invloed van het galgenveld op het aanzien van Noord, de opkomst en ondergang van de scheepswerven, de rijzende ster van de cultuurpaleizen EYE en A’DAM Toren. Bovenal stuitte Bas Kok op een nog onbekend verhaal van Noord. Het zet de geschiedenis van het stadsdeel – en dat van de hele stad Amsterdam – op z’n kop.

In boeken over Amsterdam komt Noord niet voor – en omgekeerd geldt hetzelfde. In Oerknal aan het IJ is Noord boven alles een Amsterdams fenomeen. Het kompas draait voor de gelegenheid 180 graden noordelijk. Maar op zoek naar de wording van het stadsdeel boven het IJ, belandt Bas Kok verrassend genoeg in de ontstaansgeschiedenis van het oude Amsterdam. Is de historie van de hoofdstad zoals we die kennen misschien een fantasierijk bedenksel? Met heldere, grappige voorbeelden legt Kok uit hoe de Amsterdamse koopmansgeest het verhaal van de stad naar z’n hand zette. Kromme rivieren werden rechte kanalen, terwijl een recht kanaal de belangrijkste stadsrivier werd. Tijd voor een nieuwe kijk op oude zaken.

Dit is een reportage op AT5, uitgezonden onder meer op vrijdag 8 januari jl.

 

 

 

The Bridge 3: huiveren

bridge3Wanneer Malmö wordt opgeschrikt door een moord met een Deens slachtoffer, zal Saga Norén de handen opnieuw ineen moeten slaan met de politie van Kopenhagen. Algauw wordt duidelijk dat de moord tot in de details is uitgedacht en dat de moordenaar wilde dat ze het lichaam zouden vinden. Het begin van een reeks spectaculaire moorden, die steeds persoonlijker lijken te worden voor Saga. Zeker wanneer ze geconfronteerd wordt met haar verleden als haar moeder plotseling voor haar deur staat. De zaak komt zo dichtbij dat de vraag rijst of Saga het onderzoek nog wel kan blijven leiden.

nadenken over paradoxen

CultuurParadoxMenselijke machines, collectief individualisme, de vloeibare samenleving, de conservatieve rebel en echte imitaties: waarom kunnen persoonlijke, culturele en maatschappelijke fenomenen vaak alleen maar worden omschreven in de vorm van een paradox?

In De cultuur van de paradox laat Carel Peeters zien dat een complexe werkelijkheid tot vruchtbare (en soms onvruchtbare) tegenstellingen leidt.
Hij illustreert zijn visie met essays over de ideeën van oude en nieuwe denkers als Patricia de Martelaere, Gerrit Komrij, Frans Kellendonk, Menno ter Braak, Erasmus, Isaiah Berlin, Susan Sontag, Rousseau, John Gray en Slavoj Žižek. 

Brief aan de huichelaars: “islamofobie”

BriefHuichel‘Echt, het woord “islamofobie” is slecht gekozen als daarmee de haat wordt bedoeld die bepaalde idioten tegen moslims koesteren. En het is niet alleen slecht gekozen, het is ook gevaarlijk. […] De strijd tegen racisme richt zich tegen alle vormen van racisme, maar waartegen is de strijd tegen islamofobie gericht? Tegen de kritiek op een godsdienst of tegen de afschuw van zijn beoefenaars, omdat ze van buitenlandse afkomst zijn?’

Charb, vanaf 1992 een van de pijlers van Charlie Hebdo en een fervent voorvechter van gelijke rechten, getuigt van zijn ongerustheid over het feit dat hij de strijd tegen racisme verdrongen ziet worden door een strijd voor de bescherming en de promotie van een godsdienst. De term ‘islamofobie’ suggereert immers dat het erger is om de islam – dat wil zeggen, een manier van denken die op zich prima aanvechtbaar is – te verafschuwen dan moslims. Maar kritiek hebben op een godsdienst is geen misdrijf, terwijl iemand discrimineren op grond van zijn religieuze afkomst dat ontegenzeglijk wel is.

Dit essay laat goed zien dat zowel racisten als radicale islamisten, demagogische politici en luie journalisten met het woord ‘islamofobie’ prima uit de voeten kunnen.

Dictator – R. Harris

DictatorDe Britse auteur Robert Harris is gefascineerd door macht. Nergens wordt het verlangen daarnaar, de intriges, trouweloosheid, gehuichel, de behoefte aan pakkende oneliners, ongelukkige compromissen, het gekonkel en gelobby en de persoonlijke angst die dat alles teweeg brengt, zo duidelijk als in de politieke arena. In zijn slotdeel in de roman cyclus over het leven van Cicero levert hij zijn meesterproef af. Wat een boek!

Er zijn maar weinig periodes in de klassieke oudheid zo goed gedocumenteerd als de eerste eeuw voor onze jaartelling, toen de Romeinse Republiek op instorten stond. Er is een enorm bron aan historisch materiaal, niet op de laatste plaats de nagelaten geschriften van Cicero zelf, zodat we de redenaar en politicus vaak in zijn eigen, vaak verrassend eigentijds aandoende stem horen praten.

Harris heeft op een briljante manier zijn bronnenmateriaal verwerkt, dichterbij dan dit kan je niet komen bij het oude Romeinse alledaagse en politieke leven. Het is een grootse, epische en tumultueus meeslepende roman geworden, tegelijkertijd ontroerend en aangrijpend intiem omdat de persoon Cicero op een intens persoonlijke manier beschreven wordt. Een ernstig gemankeerde, gekwelde vaak angstige, moedige en uiterst getalenteerde man.

De liefde voor zijn dochter Tullia bijvoorbeeld, is zo diep, onhandig en levensecht beschreven dat het –letterlijk– kippenvelmomenten oplevert, het volgende moment zit je bijna zelf in de senaat en word je meegesleurd door Cicero’s briljante redenaarstalent.

Dit alles in het adembenemende decor van het oude Rome op het toppunt van zijn roem en macht.

Het boek begint met Cicero, verbannen, gescheiden van zijn gezin, al zijn bezittingen verbeurd verklaard verslagen en totaal gedesillusioneerd.

Door een reeks van sluwheden, dapperheid, manipulaties en een ongeëvenaarde gave van het woord bevindt hij zich na enkele jaren toch weer in de cockpit van de macht, verslaafd aan de adrenaline en het gevaar van het politieke leven. Maar toch, tot op het eind, met edele intenties.

Op het laatst versnelt het tempo van het boek op een naar adem snakkende manier, zodat het bekende en tragische einde van Cicero op een eigenaardige manier toch nog als een verrassing komt.

De twee voorgaande delen in deze trilogie, Imperium en Lustrum, zijn net zo prachtig, en in een goedkope editie verschenen bij uitgeverij Cargo.

Voor iemand die van lezen houdt, komt dit toch echt wel in de buurt van het ideale kerstcadeau.

Dictator – Robert Harris
uitgeverij Cargo – € 22,90

(recensie door Jean)

Pogingen om iets van het leven te maken – H. Groen

19951_537a0e68e2d5c_19951Ultradroge humor, tragisch en aandoenlijk. Wat een mooi clubje mensen wordt er hier in dit boek beschreven, allemaal eigenwijze individuen die zich niet laten neerslaan door de mores van het bejaardenhuis waarin ze wonen. Het lijken wel krakers in een verkeerde setting. Wat een dappere mensen om in zo’n vreselijk benepen omgeving toch te overleven op eigen condities. En zo mooi sec humoristisch neergeschreven dat ik er meermaals van moest gniffelen, dat doe ik niet vaak, gniffelen. IJzersterk bedacht om het in dagboekvorm te gieten, zo heb je iedere dag een kort maar inhoudsvol stukje en krijg je de beleving goed mee van een jaar wonen in zo’n tehuis (het speelt in Amsterdam-Noord, ook erg leuk). De karakters vind ik geweldig beschreven, je ziet ze voor je, daar hoef je blijkbaar niet zwaar de diepte voor in. Vergis u niet in de tamelijk luchtige toon, het venijn van de realiteit zit er wel degelijk vlak onder. Knap gedaan, wie dit geschreven heeft is steengoed. Het zijn net hele korte éénakters die samen een groot toneelstuk vormen. Niet moeilijk doen, maar iedere dag er van maken wat je kan! Ik kan niet wachten tot het vervolg ‘Zolang er leven is’ dat in januari uitkomt en de kalender wil ik óók.

Pogingen om iets van het leven te maken – Hendrik Groen
uitgeverij Meulenhoff – € 18,99

(recensie door Marlèn)

Bleib gesund – Heere Heeresaa

tHart DienstreisopmHeere Heeresma geldt als een van de markantste Nederlandse schrijvers van na de oorlog. Hij groeide op in Amsterdam-Zuid als zoon van een onorthodoxe godsdienstonderwijzer en werd in de jaren zestig en zeventig bekend door romans als Een dagje naar het strand, Han de Wit gaat in ontwikkelingshulp en Zwaarmoedige verhalen voor bij de centrale verwarming. Van de deftige kringen en officiële instanties in de letteren hield hij zich verre. Voortdurend voer hij zijn eigen, grillige, vaak tegendraadse koers, laverend tussen schrijnend en hilarisch, maar altijd honderd procent Heeresma.
Al tijdens zijn leven waren er plannen om de correspondentie van Heeresma uit te geven. Zijn epistels waren bij vriend en vijand – en vijanden had hij – befaamd. Voor het eerst verschijnt er nu een bloemlezing die heel zijn leven beslaat. Hein Aalders, hoofdredacteur van De Parelduiker, presenteert een verzameling brieven die recht doet aan alle aspecten van Heeresma’s bestaan als internaatsjongen, dichter, vriend, familielid, Schriftkenner, beantwoorder van fanmail, minnaar, jager, ritselaar, boze buurman, querulant, familiehistoricus en last but not least schrijver.

Si puó?

siPuoLiefde en jaloezie, verraad en strijd, moord en theater, schmink en hoge noten – in de opera wordt het hele leven in compacte vorm gepresenteerd. Zoals de paljas uit I Pagliacci zichzelf in de spiegel bekijkt en de werkelijkheid herkent, zo biedt ook opera altijd een spiegel aan mens en maatschappij. 
In de afgelopen 50 jaar heeft DNO zijn publiek een grote diversiteit aan verrassende en meeslepende opera’s aangeboden. Het avontuurlijke én consistente artistieke beleid leidde tot een ongekend aantal wereldpremières een stevige, vooraanstaande positie in het internationale veld. 

Dit feestelijke boek biedt een rijk overzicht van de premières, hoogtepunten, ontwikkelingen en geschiedenissen die 50 jaar DNO heeft opgeleverd. Artistiek directeur Pierre Audi, winnaar van de eerste Johannes Vermeerprijs maakte samen met grafisch ontwerper Irma Boom, winnaar van de laatste Johannes Vermeerprijs, een verrassende keuze uit het rijke materiaal, met talloze niet eerder gepubliceerde foto’s, affiches en beelden. Diverse specialisten plaatsen het verhaal van DNO in het perspectief van de geschiedenis van opera in Nederland, met speciale aandacht voor het operagebouw, wereldpremières, hoogtepunten en de internationale betekenis van DNO in de wereld van opera.

Si puó? De Nationale Opera 50 jaar
uitgeverij NAI 010 – € 69,50

De zee zien – K. Meinderts

ZeeZienEind jaren 50 van de vorige eeuw, in een tuindersdorp niet ver van de zee ontstaat vriendschap tussen twee jongens van 15 jaar, Kees en Jan.

De vriendschap die nauwelijks een jaar zal duren eindigt met de dramatische dood van Jan. Kees voelt zich schuldig aan deze dood en durft daar met niemand over te praten.

“Ik keek met mijn hand boven mijn ogen hoe Jan de top van de schoorsteen bereikte. Hij bleef even voor zich uit staan kijken en richtte toen zijn blik naar beneden. Jan zag me staan en riep iets, ik kon niet verstaan wat. Ik kan de zee zien, zou hij dat hebben geroepen? Hij liet een arm los en zwaaide naar me, triomfantelijk”

Kees, de ik-figuur, vertelt over Jan, de vriend die met geweld zijn leven binnen komt. Jan slaat Kees een blauw oog en een gebroken neus als hij hem ziet zitten op zíjn visstek. Kees blijkt echter net beet te hebben en samen trekken ze een snoek uit het water; dat is tegelijkertijd het begin van hun vriendschap. De volgende dag neemt Marijke, de tweelingzus van Jan, een foto van hen tweeën terwijl ze samen de snoek vasthouden.

Koos Meinderts vertelt in korte hoofdstukken over deze vriendschap, en schetst de verschillende milieus waar de jongens in opgroeien, de ontluikende verliefdheid tussen Kees en Marijke, de 23 meter hoge schoorsteen van tuinder van Vliet met zijn grote aantrekkingskracht op Jan, die geen doorsnee jongen was, en de typische jaren 50 sfeer.

Op dezelfde ingetogen manier vertelt Meinderts, zonder daar veel over te psychologiseren, hoe de dood van zijn vriend het verdere verloop van Kees zijn leven voor een groot deel bepaalt.
Mooi!

(recensie door Elly)

De zee zien – Koos Meinderts
uitgeverij De Fontein – € 13,99

Tussen de wereld en mij – T. Coates

TussenDeWereldBetween the world and me, het zal inmiddels bekend zijn, is een lang essay in de vorm van een brief van de auteur aan zijn 16 jarige zoon. Het is een prachtig geschreven, godvergeten zware aanklacht tegen de wereld waarin de jongen zal opgroeien. En hij vertelt hem niet dat het goed zal komen. Hij vertelt hem de waarheid. Dat de waarheid soms meer is dan je hebben kan, wist ik wel, maar dat ik nog niet eens een schim ervan heb gezien, dat heb ik nooit durven weten. Coates refereert niet aan blanken, hij heeft het over ‘zij die denken dat ze wit zijn’. En hoe meer hij vertelt, hoe beter je begrijpt wat hij bedoelt, wat hij echt bedoelt.

Ik zal een stukje kiezen, een alinea die laat zien dat dit boek niet alleen relevant is voor Amerika, zoals sommige critici beweren, maar zeker ook voor Nederland. Coates laat zien hoe diep racisme zit, hoe onwetend we zijn, en dat het niet beter zal worden. En wat daarbij vooral zo sterk werkt, is dat hij alles fysiek maakt.

‘De komst van een betere wereld is uiteindelijk niet aan jou, al realiseer ik me dat er elke dag volwassen mannen en vrouwen zijn die anders beweren. De wereld moet juist worden gered omwille van handelingen van die mannen en vrouwen. Ik ben geen cynicus. Ik hou van jou en ik hou van de wereld, en met elk deel dat ik ervan leer kennen hou ik er meer van. Maar je bent een zwarte jongen, en dat betekent dat je voor je lichaam verantwoordelijk moet zijn op een manier waar andere jongens geen weet van hebben. Je moet zelfs aansprakelijk zijn voor vreselijke dingen die andere zwarte lichamen bedrijven en die op een of andere manier altijd aan jou zullen worden toegewezen. […] Je moet tot een vergelijk komen met de chaos, maar je kunt niet liegen. Je kunt niet vergeten hoeveel ze van ons hebben afgenomen en hoe ze onze lichamen hebben omgezet in suiker, tabak, katoen, goud.’

Ja hoor, daar steiger je dan even, als lezer, als lezer die denkt dat hij wit is. De slavernijkaart getrokken, en de verontwaardiging die erop volgt, want wat kan ik er aan doen en hee, hoe lang is dat geleden? Nou, niet zo lang. En het gaat er niet om wie er wat aan kan doen. Het gaat erom dat het bestond, dat het blijft bestaan in de lichamen van de zoveelste generatie die zijn kinderen een mep verkoopt om ze het besef bij te brengen: jouw lichaam kan vernietigd worden, in een maatschappij die is georganiseerd rondom ras. Je moet beter dan beter zijn. Altijd. Want uit je lichaam kan je niet ontsnappen.

(recensie door Corine)

Tussen de wereld en mij – Ta-Nehisi Coates
uitgeverij AUP – € 17,95